Η λογοθεραπευτική αξιολόγηση περιλαμβάνει την μέγιστη δυνατή εκτίμηση όλων των λειτουργιών του αξιολογούμενου. Δηλαδή την εκτίμηση όλων των ικανοτήτων και όλων των αναγκών σε συνάρτηση πάντα με τα κοινωνικά και τα προσωπικά του ερείσματα. (Μπόντσιου 2014)
Η διαδικασία αυτή γίνεται τόσο αντικειμενικά, με την χορήγηση διαφόρων αξιολογητικών τεστ, όσο και υποκειμενικά μέσω της κλινικής παρατήρησης.
Σκοπός της αξιολόγησης είναι η ανίχνευση πιθανών διαταραχών και η ανάλυση τους ως προς την φύση, την σοβαρότητα και τις επιπτώσεις που επιφέρει στο άτομο όσο αφορά την λειτουργικότητα του.
Επιπρόσθετα, δίνεται η δυνατότητα στον/στη λογοθεραπευτή/τρια να θέσει μετέπειτα, σαφείς θεραπευτικούς στόχους και να ορίσει το χρονικό διάστημα και την συχνότητα των θεραπειών. (Καμπανάρου 2007)
Λήψη Ιστορικού
Η αρχή είναι το ήμισυ του παντός, και μια καλή αρχή στην λογοθεραπευτική αξιολόγηση γίνεται με την λήψη ενός ολιστικού ιστορικού είτε από τον ίδιο τον αξιολογούμενο είτε από τους φροντιστές του εάν πρόκειται για παιδί ή ηλικιωμένο που δεν μπορεί να αναμεταδώσει τις απαιτούμενες πληροφορίες.
Στο ιστορικό περιλαμβάνονται οι εξής ενότητες:
- Ατομικά στοιχεία / Γενικές πληροφορίες / Λόγος επίσκεψης
- Προγεννητικό ιστορικό / Ιατρικό ιστορικό
- Αναπτυξιακό ιστορικό
- Κοινωνικό ιστορικό
- Εκπαιδευτικό ιστορικό
- Ιστορικό διατροφής και σίτισης.
Τομείς Αξιολόγησης
1. Λόγος:
Γίνεται αξιολόγηση του λόγου στα 3 δομικά του στοιχεία, που είναι η δομή (φωνολογία/φωνητική, μορφολογία, σύνταξη), το περιεχόμενο (σημασιολογία), η χρήση (πραγματολογία). (Μπόντσιου 2014)
2. Ομιλία:
Αξιολογείται η ικανότητα της άρθρωσης, δηλαδή η εκτέλεση των σύνθετων κινήσεων που κάνουν οι αρθρωτές (π.χ. χείλια,δόντια,γλώσσα κ.α.) προκειμένου να παράξουν διαφορετικούς ήχους. Επίσης, οι αρθρωτικές δομές εξετάζονται και μη – λεκτικά μέσω στοματοπροσωπικών ασκήσεων για την δομική και λειτουργική τους επάρκεια.
Κύριο συμπέρασμα που διεξάγεται από το συγκεκριμένο αξιολογητικό στάδιο είναι το αν επηρεάζεται ή όχι η καταληπτότητα, δηλαδή η δυνατότητα να αποστέλλεται ένα ηχητικό μήνυμα επιτυχημένα και ο συνομιλητής να το αντιλαμβάνεται δίχως ιδιαίτερη δυσκολία.
3. Ροή:
Κυρίως μέσω της κλινικής παρατήρησης αλλά και μέσω άλλων διαδικασιών όπως η ανάγνωση, ή δομημένες συζητήσεις που προκαλούν διαφορετικούς συναισθηματισμούς, αξιολογείται ο ρυθμός ομιλίας, δηλαδή η ροή, καθώς και άλλα χαρακτηριστικά όπως είναι τα διάφορα πάρα – γλωσσικά στοιχεία ή συνοδά χαρακτηριστικά. (Καμπανάρου 2007)
4. Φωνή:
Αξιολογείται η φώνηση ως προς το ύψος, την ένταση, την αντήχηση, την σταθερότητα και την συνδυαστική της λειτουργία με την αναπνευστική λειτουργία. Η αξιολόγηση αυτή γίνεται κυρίως μέσω υποκειμενικής ακρόασης και κλινικής παρατήρησης και σε περίπτωση ανίχνευσης κάποιας δυσκολίας, γίνεται αντικειμενική αξιολόγηση σε συνεργασία με ΩΡΛ.
5. Σίτιση / Κατάποση:
Ο μεγαλύτερος όγκος πληροφοριών σχετικά με την σίτιση και την κατάποση αντλούνται από τα δεδομένα λήψης του ιατρικού και αναπτυξιακού ιστορικού, που σχετίζονται με την σίτιση και την κατάποση.
6. Άλλα παρατηρήσιμα σημεία:
– Επικοινωνιακή διάθεση και επικοινωνιακές δεξιότητες
– Μη λεκτική επικοινωνία / κίνηση και στάση σώματος
– Επιτελικές λειτουργίες
– Κοινωνικά / συμπεριφορικά / συναισθηματικά δεδομένα (Καμπανάρου 2007)
– Εκτίμηση Νοητικού δυναμικού, όπου κρίνεται απαραίτητο, σε συνεργασία με κάποιον εξειδικευμένο κλινικό ψυχολόγο.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
- Καμπανάρου, M., 2007. Διαγνωστικά θέματα Λογοθεραπείας. Αθήνα: Εκδόσεις: ΕΛΛΗΝ
- Μπόντσιου, Θ., 2014. Οδηγός για το ρόλο του Θεραπευτή Λόγου στο σχολικό πλαίσιο της γενικής εκπαίδευσης. Αθήνα: Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ).
- Ταφιάδης, Δ., 2015. Κλινική άσκηση στην Λογοπαθολογία 1. ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ. [online] Διαθέσιμο στο: http://eclass.teiep.gr/courses/LOGO135/ [Ημερομηνία πρόσβασης 22 Ιουλίου 2024].
- Χατζόγλου, Π., 2014. Λογοπαθολογικό Ιστορικό Παιδιού. [online] Διαθέσιμο στο: https://www.chatzogloupanagiota.gr/index.php/patient-history/logopathologiko- istoriko-paidiou [Ημερομηνία πρόσβασης 22 Ιουλίου 2024].